Fálame de San Sadurniño

empresas

Negocios, comercios ou empresas que desenvolven ou desenvolveron a súa actividade no Concello de San Sadurniño: bares e tabernas, datos estatísticos, empresas agrogandeiras, empresas da madeira, empresas de servizos, empresas enerxéticas, emprendedor@s, mineiría

test

Nace "Electra del Narahío"

Naraío, 1930

Manuel Orosa Teijeiro, nacera arredor de 1897 en Roxal (Neda); comezou traballando como axudante no Salto da Fervenza (central hidroeléctrica creada en torno ao 1901 e que subministraba enerxía a Ferrol). No ano 1916, emigrou a Cuba para probar fortuna como moitos galegos de Ferrolterra. Alí colocouse nunha compañía americana encargada do tendido da rede telefónica, o que motivou o seu traslado a EE.UU, entrando en contacto directo cos centros industriais do país. De novo en Cuba, traballou un tempo na central “Delicias de la Habana”e de cando en vez, Manuel Orosa -xa un experto na electricidade-, viña a pasar algúns días coa súa familia en Neda.
Neses anos iniciábase a construcción do ferrocarril da costa Ferrol-Xixón. Os enxeñeiros da obra precisaban enerxía eléctrica para as obras. Por iso, Manuel Orosa tentou instalar unha pequena planta no municipio de San Sadurniño. Porén, a rotunda oposición do Duque de la Conquista, que se negaba a que un tendido eléctrico cruzase as súas terras, paralizou a proxecto, ademais de que segundo dicía “a luz non era precisa para os labregos”.
Ao fin, tras catorce anos fóra da súa terra, retornou convencido das vantaxes da electrificación e tentou construír unha industria da que todos puideran beneficiarse. Para elo contou coa inversión de Faustino Loureiro Couce, un rico industrial de San Sadurniño. Aproveitando o potencial hidroeléctrico do río Castro, preto do Castelo de Naraío, crearon "Electra del Narahío". O proxecto autorizouse en xaneiro de 1930 e as obras iniciáronse en setembro do mesmo ano, finalizando en xuño de 1932. Para construír o encoro, anegáronse uns dous mil metros de terra ribeirán e creouse unha ponte a 285 metros da presa para que os labregos puideran transitar cos seus carros e animais.Da central saía unha única rede de media tensión a 6.000 voltios que chegaba até a parroquia de Pedroso (Narón). Os centros de transformación ubicábanse en Naraío, Bouzarredonda, San Sadurniño e Pedroso. Arredor de 1932 o delegado da empresa en San Sadurniño era Faustino Loureiro Couce. O Concello, presidido por Vicente Castro Naveiras, instalou a luz eléctrica no verán de 1932. A acometida, materiais e man de obra costaron 100 pesetas.
O incremento da demanda de enerxía eléctrica obrigou a encargar unha turbina de maior potencia a Alemaña. O pedido nunca chegou debido á guerra. Recurriuse a outra fábrica en Sabadell, mais a turbina tivo que ser revisada en Bazán ante os defectos de fabricación que presentaba. Despois de moitos retrasos, o 14 de agosto de 1945 o “maquis” atentou con dinamita as obras de ampliación da tubería, deixando inútiles as instalacións.
A reconstrución foi moi lenta e non se regularizará ata o 8 de setembro do 1958 cando comece a funcionar un novo equipo procedente de Alemaña. No bienio 1958-59 constrúese a liña de Ferreira e Santa María do Monte. Catro anos antes, tocáralle a liña mineira de Felgosas en Moeche e a de Cerdido. As liñas fóronse adaptando ás novas demandas de enerxía. Manuel Orosa faleceu no ano 1969, aos 72 anos de idade, ficando ao fronte da empresa o seu fillo Manuel Orosa Casal.
Anos despois, a Sociedade transformouse nunha sociedade anónima. No ano 1996, a compañía escindiuse en dúas entidades distintas coa finalidade de adaptarse á Lei 40/1994 de Ordenación do Sistema Eléctrico Nacional. Electra del Narahío, S.A. desligouse da rama de produción de enerxía eléctrica, cedendo os activos da rama á nova entidade, Hidroeléctrica Río Castro, S.L..Despois do pasamento de Manuel Orosa Casal no 2005, os seus fillos Manuel Ángel e Mª Mercedes Orosa Saavedra dirixen como administradores solidarios ambas empresas que subministran electricidade a 3.200 abonados. Mª Mercedes Orosa, neta do fundador da Electra evoca ao seu avó.:

Na ilustración o canle da presa en Naraío.

Nace "Electra del Narahío"
Nace "Electra del Narahío"
Imprimir | Ampliar

Todas as imaxes:

Documentos:

Autorización para as obras da Central eléctrica do Naraío (1930)

Comentarios

Máis imaxes

Temas: castelo de Naraio, emigración, emprendedor@s, máquinas, Naraío, ríos, San Sadurniño (Concello), tecnoloxía, conflitos, vídeos

Autor/a: María Mercedes Orosa

Vídeos:
Central do Río Castro